1. Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας απεφάνθη ότι η ηγεσία των ανωτάτων δικαστηρίων της χώρας πρέπει να επιλέγεται μόνο από το υπουργικό συμβούλιο και πως οποιαδήποτε μεταβολή στο καθεστώς αυτό είναι αντισυνταγματική. Σας προβλημάτισε η απόφαση αυτή; Τι απαντάτε;

Η διεύρυνση της δημοκρατικής νομιμοποίησης και η ενίσχυση της διαφάνειας στην επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης αποτέλεσε προεκλογική εξαγγελία και προγραμματική δέσμευση της κυβέρνησης. Με βάση τις προτεραιότητες αυτές και με δεδομένη την ισχύουσα συνταγματική πρόβλεψη, το Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων επεξεργάστηκε σχετική νομοθετική ρύθμιση. Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης, ζήτησα από τα Ανώτατα Δικαστήρια και τις ενώσεις των δικαστικών λειτουργών να διατυπώσουν τη γνώμη τους. Η έκφρασή της δεν δεσμεύει τον νομοθέτη, συνεκτιμάται όμως κατά την οριστικοποίηση  των επιμέρους ρυθμίσεων. Η πλειοψηφία της Διοικητικής Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας στην οποία απευθύνθηκα θεώρησε ότι η συμμετοχή της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής στη διαδικασία επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης δεν είναι σύμφωνη με το Σύνταγμα. Στο θέμα έχω ήδη τοποθετηθεί με ανακοίνωσή μου και δεν επιθυμώ να επανέλθω. Θα μου επιτρέψετε όμως να παρατηρήσω ότι η Ολομέλεια παρέλειψε να υποδείξει επιλογή που θα διασφάλιζε τους δύο προγραμματικούς στόχους της κυβέρνησης και, ταυτόχρονα, θα ήταν συμβατή με τον ισχύοντα Καταστατικό Χάρτη. Υπογραμμίζω, επίσης, ότι η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου έκρινε ομοφώνως ως συνταγματικές τις προτεινόμενες ρυθμίσεις και το ίδιο αποφάνθηκαν όλες ανεξαίρετα οι ενώσεις των δικαστικών λειτουργών.

2. Ο κ. Ζαγοριανός- ο ανακριτής που χειρίστηκε την υπόθεση της Siemens - παραμένει τελικά στο δικαστικό σώμα με απόφαση του Ανωτάτου Δικαστικού Συμβουλίου Πολιτικής και Ποινικής Δικαιοσύνης του Αρείου Πάγου. Ως γνωστόν, εσείς είχατε θέσει το ερώτημα για το αν θα πρέπει να τεθεί ή όχι σε αργία ο συγκεκριμένος δικαστικός λειτουργός. Θα «προσφύγετε» στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, όπως έχετε το δικαίωμα;

Σε βάρος του ασκήθηκε από την Εισαγγελία Εφετών Αθηνών ποινική δίωξη, μεταξύ άλλων και για κατάχρηση εξουσίας. Για όσο χρόνο εκκρεμεί η δίωξη, η ισχύουσα νομοθεσία επιτρέπει τη θέση του διωκόμενου σε προσωρινή αργία. Προς τούτο και ασκώντας δικαίωμα που μου παρέχει ο νόμος, διατύπωσα σχετικό ρώτημα στο οικείο Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο. Τα μέλη του κλήθηκαν να αποφασίσουν για την υπαγωγή του Ν. Ζαγοριανού σε καθεστώς προσωρινής αργίας και όχι για την απομάκρυνσή του από το δικαστικό σώμα. Η πλειοψηφία των μελών του Συμβουλίου αποφάσισε ότι δεν συντρέχει λόγος για να του επιβληθεί το εν λόγω πειθαρχικό μέτρο. Ο νόμος μου παρέχει τη δυνατότητα να διατυπώσω τη διαφωνία μου και να παραπέμψω την υπόθεση στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου. Θα περιμένω, γι’ αυτό, να λάβω το πρακτικό της συνεδρίασης του Συμβουλίου, να ενημερωθώ για το σκεπτικό του και εν συνεχεία να προχωρήσω σε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες.

3. Για τους χειρισμούς του κ. Ζαγοριανού στην υπόθεση της Siemens ειπώθηκαν πολλά. Κάποιοι είπαν ότι είχε την πλήρη κάλυψη προσώπων που βρίσκονταν ψηλά, τότε, στην ιεραρχία της δικαιοσύνης και στους οποίους σήμερα θα έπρεπε επίσης να έχουν αποδοθεί ευθύνες. Συμμερίζεστε αυτές τις απόψεις;

Στην υπόθεση Siemens έχουν ειπωθεί πολλά και έχουν ακουστεί περισσότερα, μεταξύ των οποίων και όσα αναφέρατε. Η ποινική έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και διεξάγεται πλέον από ειδικό εφέτη ανακριτή. Αναμένω ότι η Δικαιοσύνη θα αρθεί στο ύψος των περιστάσεων και θα εκπληρώσει με επιτυχία τη συνταγματική της αποστολή, ικανοποιώντας τη λαϊκή απαίτηση να αποκαλυφθεί, επιτέλους, η αλήθεια και να τιμωρηθούν οι ένοχοι όσο ψηλά και αν βρίσκονται, με όποια ιδιότητα και αν έχουν εμπλακεί στην υπόθεση. 

4. Στην πρόσφατη δημόσια συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου ο πρωθυπουργός κ. Γ. Παπανδρέου ανέφερε μεταξύ άλλων πως στην χώρα μας το κοινό περί δικαίου αίσθημα των πολιτών δεν ικανοποιείται. Έκανε ακόμη λόγο για «για κρούσματα αυτοπροστασίας του κλάδου της Δικαιοσύνης και αυτοαναγόρευσής του σε άξονα πολιτικών και όχι δικαϊκών επιλογών». Συμφωνείτε με την άποψη αυτή του πρωθυπουργού και εάν ναι, τι σκοπεύετε να κάνετε;

Συμφωνώ απολύτως με την άποψη του πρωθυπουργού, γι’ αυτό και αυτό που οφείλουμε να κάνουμε ως κυβέρνηση είναι να ενισχύσουμε την ανεξαρτησία των δικαστικών λειτουργών. Προς αυτή την κατεύθυνση κατατείνει το νομοσχέδιο που κατέθεσα ήδη στη Βουλή για την αλλαγή του τρόπου επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. Το επόμενο βήμα θα είναι η ενίσχυση της εσωτερικής ανεξαρτησίας του δικαστή με την καταπολέμηση της ιεραρχικής χειραγώγησης. Σύντομα και ύστερα από συνεργασία με όλες τις ενώσεις των δικαστικών λειτουργών θα προωθήσουμε στη Βουλή για ψήφιση νομοσχέδιο που θα οργανώνει με αντικειμενικό τρόπο και μετά από αιτιολόγηση τις υπηρεσιακές μεταβολές των δικαστών και εισαγγελέων.

5. Αντίθετα, με τον πρωθυπουργό ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου κ. Ιωάννης Τέντες ανέφερε ότι δεν υπάρχει ατιμωρησία και ότι οι δικαστές κάνουν ότι μπορούν; Πως το σχολιάζετε;

Άκουσα με ενδιαφέρον την άποψη του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου και αναγνωρίζω ότι η πλειονότητα των δικαστικών λειτουργών εκπληρώνει με ευσυνειδησία και, πολλές φορές, σε αντίξοες συνθήκες τα καθήκοντά τους. Θα περιμένω όμως να μην επαναληφθούν αποφάσεις που επιτρέπουν στην κοινή γνώμη να σχηματίζει, εύλογα, την πεποίθηση είτε της ατιμωρησίας ανθρώπων που διαθέτουν ισχύ και επιρροή είτε της ατιμωρησίας των λίγων, έστω, εκείνων δικαστών που δεν επιτελούν σωστά το χρέος τους. 

6. Υπάρχει πρόβλημα με τους ρυθμούς απονομής της Δικαιοσύνης. Ο πρόεδρος του Αρείου Πάγου κ. Γ. Καλαμίδας έχει ταχθεί ανοιχτά υπέρ της παράτασης του ωραρίου λειτουργίας των δικαστηρίων. Ασπάζεστε την άποψή του; Υπάρχουν τα απαιτούμενα κονδύλια για τις υπερωρίες των υπαλλήλων;

Κάθε σχετική συζήτηση δεν μπορεί ασφαλώς να παραγνωρίζει την εξαιρετικά δυσχερή οικονομική κατάσταση της χώρας. Ωστόσο, η παράταση του ωραρίου λειτουργίας των δικαστηρίων είναι ένα μόνον από τα μέτρα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης. Προς αυτήν την κατεύθυνση, πρέπει να συμπράξουν, ενώνοντας τις δυνάμεις τους και συντονίζοντας την προσπάθειά τους, δικαστές, δικαστικοί υπάλληλοι και δικηγόροι. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων επεξεργάζεται, επίσης, σχετικές ρυθμίσεις. Οι δύο νομοπαρασκευαστικές επιτροπές που συνέστησα τον περασμένο Οκτώβριο, μία για τη διοικητική και μία για την ποινική δίκη, θα ολοκληρώσουν σύντομα τις εργασίες τους και θα μου παραδώσουν τις προτάσεις τους. Ο εξορθολογισμός και η ταχύτητα στην απονομή της δικαιοσύνης δεν είναι ένα έργο που θα τελειώσει με μιας. Απαιτείται συστηματική προσπάθεια και σε βάθος χρόνου. Σημασία έχει κάθε λίγο να κάνουμε ένα βήμα προς τα εμπρός και να κερδίζουμε χρόνο υπέρ των πολιτών στην έκδοση των αποφάσεων για τις υποθέσεις που τους αφορούν.  

7. Ο πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας  κ. Π. Πικραμμένος είπε ότι φαντάζεται διαφορετική τη δικαιοσύνη στη χώρα μας- «εξωστρεφή και ανοιχτή στην κοινωνία». Εσείς πως θέλατε τη δικαιοσύνη στην Ελλάδα;
Η Δικαιοσύνη πρέπει να είναι όντως εξωστρεφής και ανοικτή στην κοινωνία. Πρέπει να είναι πραγματικά ανεξάρτητη, ταχεία και αποτελεσματική. Καλό είναι να θυμόμαστε όλοι ότι η Δικαιοσύνη δεν υπάρχει υπέρ των δικαστών ή των πολιτικών, υπάρχει υπέρ των πολιτών. Η απροσωπόληπτη και αντικειμενική κρίση προϋποθέτει δικαστικούς λειτουργούς  με ευρεία παιδεία, αφοσιωμένους στη συνείδησή τους μόνο και στον νόμο, αποφασισμένους να μην υποστούν καμία νόθευση της ανεξαρτησίας τους. Επιθυμώ μια δικαιοσύνη που δεν θα είναι αναγκαίο κάθε λίγο και λιγάκι να εκλιπαρεί την πολιτεία να πράττει από την πλευρά της τα αυτονόητα, ώστε οι δικαστές να λειτουργούν εξοπλισμένοι με τα απαραίτητα τεχνικά μέσα και υποστηριζόμενοι από σοβαρές υποδομές. Επιθυμώ μια δικαιοσύνη για όλους και όχι εκλεκτική. Μια δικαιοσύνη που στηρίζεται στο φως και στην κληρονομιά του Τερτσέτη και του Πολυζωίδη και όχι στη «βαρβαρική» παρακαταθήκη που εσχάτως διαμόρφωσαν ορισμένοι επιλήσμονες του όρκου τους.

8. Πως ξεπερνάτε με το νέο νόμο για τη διαφάνεια που δώσατε στη δημοσιότητα, το φαινόμενο των αντίθετων πορισμάτων που εκδίδονται από τις εξεταστικές επιτροπές της Βουλής, όπως συνέβη για παράδειγμα στην υπόθεση του Βατοπεδίου. Με άλλα λόγια ποια είναι τα εχέγγυα του νέου νόμου για την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής του;

Το νομοσχέδιο για τη διαφάνεια με το οποίο εγκαθίστανται σταθεροί και ισχυροί κανόνες ελέγχου στη δημόσια ζωή δεν αφορά τη λειτουργία των εξεταστικών επιτροπών στη Βουλή. Το πώς εργάζονται οι εξεταστικές επιτροπές της Βουλής, ρυθμίζεται από τον Κανονισμό της. Η σοβαρή και αποτελεσματική δουλειά τους εξαρτάται από τη συνείδηση των μελών της επιτροπής και από την υπευθυνότητα που συλλογικά τα πολιτικά κόμματα επιδεικνύουν.

9. Κρατούμενοι διαμαρτύρονται επειδή το συμβούλιο των φυλακών «κόβει αναίτια και ετσιθελικά» αιτήματά τους για χορήγηση άδειας. Όπως λένε ρύθμιση του προκατόχου σας κ. Νίκου Δένδια δίνει δικαίωμα «βέτο» στον εισαγγελέα που μετέχει στο συμβούλιο της φυλακής ακόμη και αν τα άλλα δυο μέλη του –ο κοινωνικός λειτουργός και ο διευθυντής των φυλακών  που έρχονται σε επαφή με τους κρατούμενους- λένε «ναι» στη χορήγηση της άδειας.  Οι κρατούμενοι στη συνέχεια προσφεύγουν στο δευτεροβάθμιο συμβούλιο αλλά εκεί – όπως υποστηρίζουν -υιοθετείται κατά κανόνα η αρνητική εισήγηση του εισαγγελέα. Σκοπεύετε να κάνετε κάτι για αυτό;

Το πρόβλημα της χορήγησης αδειών στους φυλακισμένους είναι ένα πολυσύνθετο πρόβλημα και δεν αντιμετωπίζεται με απλοϊκές απαντήσεις. Για να δώσω ένα παράδειγμα, διαφορετικά πρέπει να αντιμετωπισθεί ένας φυλακισμένος για οποιοδήποτε κοινό ποινικό αδίκημα και διαφορετικά άλλος φυλακισμένος που έχει καταδικασθεί π.χ. για ληστεία. Τα στατιστικά στοιχεία μας δείχνουν, ότι αρκετά συχνά κατά τη διάρκεια της αδείας του ο τελευταίος τελεί και άλλες ληστείες. Προτίθεμαι τις επόμενες ημέρες να συγκροτήσω νομοπαρασκευαστική επιτροπή για την αναμόρφωση του Σωφρονιστικού Κώδικα.

10. Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό αλλά και με τον υπουργό Οικονομικών κ. Γ. Παπακωσταντίνου οι υπουργοί Οικονομίας της Νέας Δημοκρατίας έχουν ευθύνη για την σημερινή κατάσταση της χώρας. «Μαγείρεψαν» - όπως λένε -τα στατιστικά στοιχεία με αποτέλεσμα η Ελλάδα να χάσει την αξιοπιστία της διεθνώς. Η ευθύνη ανήκει μόνο στους δυο υπουργούς ή φτάνει και παραπάνω; Είστε διατεθειμένοι να βάλετε «το μαχαίρι στο κόκκαλο» και να καταλογίσετε την ευθύνη αυτή στους υπαίτιους της κρίσης όσο ψηλά και εάν αυτοί βρέθηκαν;
Προτείναμε τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής για να ελεγχθεί η υπόθεση της παραποίησης στατιστικών στοιχείων για δύο πολύ απλούς λόγους: Να γίνει γνωστή η αλήθεια και να αποδοθεί η ευθύνη σε αυτούς που πρέπει, όσο υψηλά ιστάμενοι και αν είναι.

11. Ζητάτε από τους πολίτες θυσίες. Οι πολίτες όμως βλέπουν να μένουν …μετέωρες υποθέσεις με τεράστιο οικονομικό αντίκρισμα όπως το σκάνδαλο Siemens, των ομολόγων, του Βατοπεδίου, κ.ά όπου διακινήθηκαν ή χάθηκαν τεράστια χρηματικά ποσά . Κάποιοι προφανώς πλούτισαν εις βάρος του ελληνικού δημοσίου. Με δεδομένο το γεγονός αυτό τι απαντάτε στους μισθωτούς και στους συνταξιούχους που καλούνται τώρα να πληρώσουν το ….μάρμαρο;
Οι θυσίες που ζητάμε από όλους ανεξαίρετα τους πολίτες είναι για να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση έκτακτης ανάγκης που βρίσκεται σήμερα η πατρίδα μας. Πρέπει τις επόμενες εβδομάδες να έχουμε τη δυνατότητα να δανειστούμε για να μπορέσουμε να πληρώσουμε μισθούς και συντάξεις. Αλλά να δανειστούμε με όρους ευνοϊκούς και όχι δυσμενείς, όπως θέλουν κερδοσκοπικοί κύκλοι και διεθνείς αγορές. Δίνουμε μια εξαιρετικής σημασίας μάχη και για να πεισθεί ο ελληνικός λαός να τη δώσει μαζί μας, πρέπει να είναι βέβαιος ότι όσοι ευθύνονται για το οικονομικό αδιέξοδο της χώρας και τη λεηλασία του δημόσιου πλούτου θα πληρώσουν ακριβά. Μια φορά επιτέλους! Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι αν δεν συμβεί αυτό θα της χρεωθεί μεγάλη ιστορική ευθύνη.